Toekomstgericht werken • Jeugdwet 12–17 • Wmo 18–23 na gemeentelijk onderzoek en besluit — bekijk welke begeleidingsvorm kan passen.

PERSPECTIEF • EIGEN REGIE • HAALBARE STAPPEN

Toekomstgericht werken met jongeren

Toekomstgericht werken met jongeren betekent dat begeleiding niet alleen kijkt naar wat vandaag moeilijk is, maar ook naar wat een jongere later wil kunnen, behouden of opbouwen. Een toekomstbeeld geeft richting aan keuzes in het dagelijks leven. Samen vertalen we wensen naar haalbare doelen rond wonen, school, werk, financiën, gezondheid, relaties, veiligheid en persoonlijke ontwikkeling.

Joman Zorg gebruikt deze manier van werken binnen ambulante begeleiding, begeleid wonen en beschermd wonen voor jongeren van 12 tot en met 17 jaar via de Jeugdwet en voor jongvolwassenen van 18 tot en met 23 jaar bij Wmo-ondersteuning na onderzoek en besluit van de gemeente. Het is een methodische benadering binnen ons aanbod, geen afzonderlijke zorgvorm.

Aanmeldformulier bekijken Bekijk onze werkwijze
Toekomstgericht werken met jongeren: jongvolwassene en begeleider ordenen haalbare stappen

Beginnen bij mogelijkheden

We brengen niet alleen zorgen in beeld, maar ook talenten, eerdere successen, steunbronnen en wat de jongere belangrijk vindt.

Doelen dichtbij maken

Een grote wens wordt vertaald naar kleine stappen die passen bij de leeftijd, draagkracht, motivatie en dagelijkse situatie.

Voortgang zichtbaar maken

We spreken af waaraan de jongere merkt dat iets beter gaat en bekijken regelmatig wat werkt en wat moet worden bijgesteld.

Jongere oefent koken als concrete stap naar zelfstandigheid

Waarom toekomstgericht werken met jongeren helpt

Wanneer veel tegelijk speelt, kan de toekomst ver weg of onoverzichtelijk voelen. Alleen benoemen wat niet goed gaat, maakt dan zelden duidelijk welke eerste stap mogelijk is. Een passend toekomstbeeld helpt om prioriteiten te kiezen. Het hoeft niet groots of definitief te zijn. Voor de ene jongere is het doel om een schoolweek beter vol te houden; voor een ander om post zelfstandig te openen, grenzen aan te geven of een eigen maaltijd te plannen.

De begeleider stelt open vragen: wat wil je graag anders, waar ben je trots op, wie kan je helpen en wat zou over drie maanden merkbaar verbeterd zijn? Daarbij blijven zorgen en risico’s serieus. Toekomstgericht werken is geen positief verhaal dat problemen wegduwt. Het verbindt veiligheid en realisme juist aan perspectief.

De jongere houdt zoveel mogelijk regie. We leggen uit welke keuzes er zijn, bespreken de gevolgen en controleren of informatie begrepen is. Als een wens nog niet haalbaar is, zoeken we naar een tussenstap die wel past.

Zes uitgangspunten voor toekomstgericht werken

De aanpak krijgt vorm in het persoonlijke begeleidingsplan. De precieze doelen verschillen per jongere, maar onderstaande uitgangspunten geven houvast.

1. Aansluiten bij de jongere

Leeftijd, ontwikkelniveau, taal, identiteit, ervaringen en tempo bepalen hoe we informatie geven en samen oefenen. We voorkomen overvraging en maken ruimte voor vragen.

2. Krachten naast zorgen

We kijken naar wat al lukt, welke vaardigheden aanwezig zijn en wanneer eerder een goede stap is gezet. Die informatie helpt om haalbare oplossingen te vinden.

3. Concreet en haalbaar

Doelen beschrijven zichtbaar gedrag of een praktische vaardigheid. We spreken af wie wat doet, welke ondersteuning nodig is en wanneer we de voortgang bespreken.

4. Leren door te doen

Een gesprek is soms nodig, maar veel vaardigheden groeien door oefenen: reizen, koken, plannen, administratie bijhouden of een moeilijk gesprek voorbereiden.

5. Netwerk benutten

Met passende toestemming onderzoeken we wie steun kan bieden. Dat kan een ouder, familielid, vriend, mentor, schoolcontact of andere betrokken professional zijn.

6. Regelmatig bijstellen

Een plan blijft niet statisch. We benoemen vooruitgang, onderzoeken obstakels en passen doelen aan wanneer de situatie, motivatie of ondersteuningsbehoefte verandert.

Van wens naar een uitvoerbare stap

Toekomstgericht werken met jongeren wordt sterker wanneer een wens herkenbaar terugkomt in het dagelijks handelen. Onderstaand voorbeeld laat zien hoe een breed doel kan worden opgebouwd.

1. Wens

“Ik wil zelfstandiger worden.” We vragen wat dat voor deze jongere concreet betekent en waarom het belangrijk is.

2. Eerstvolgende doel

Bijvoorbeeld: binnen zes weken twee vaste maaltijden zelf plannen, inkopen en bereiden.

3. Ondersteuning

Een begeleider maakt de eerste keren samen een lijst, oefent budgetkeuzes en geeft daarna meer ruimte.

4. Evaluatie

We bekijken wat lukte, waar spanning of uitstel ontstond en welke volgende stap passend is.

Toekomstgericht werken op acht samenhangende leefgebieden

Toekomstwensen raken vaak meerdere delen van het leven. Daarom kijken we samenhangend naar wonen en leefomgeving, financiën en administratie, school, werk of een passende daginvulling, lichamelijk en psychisch welbevinden, netwerk en relaties, veiligheid, zelfredzaamheid en toekomst, en zingeving en persoonlijke ontwikkeling. Niet ieder leefgebied krijgt tegelijk een doel. We kiezen wat nu het meeste verschil kan maken.

Een haalbare basis

Rust, overzicht en veiligheidsafspraken kunnen eerst nodig zijn voordat een jongere ruimte ervaart om nieuwe vaardigheden op te bouwen.

Meedoen en verbinden

School, werk, relaties en vrije tijd kunnen structuur, betekenis en steun geven. We sluiten aan bij wat haalbaar en passend is.

Voorbereiden op verandering

Rond achttien jaar, een verhuizing of een volgende woonstap brengen we taken, beslismomenten en verantwoordelijkheden tijdig in beeld.

De rol van ouders, netwerk en professionals bij toekomstgericht werken

Een toekomstplan wordt sterker wanneer belangrijke betrokkenen weten wat hun rol is. Afhankelijk van leeftijd, wettelijke positie, toestemming en situatie kunnen ouders, verzorgers, een wettelijk vertegenwoordiger, gemeente, verwijzer, school, werk, behandelaar en andere professionals aansluiten. We bespreken welke informatie nodig is en wie verantwoordelijk is voor een concrete actie.

De stem van de jongere blijft centraal. Samenwerking betekent niet dat iedereen alles hoeft te weten. We maken afspraken over privacy, terugkoppeling en contactmomenten. Wanneer de jongere moeite heeft om wensen onder woorden te brengen, gebruiken we eenvoudige taal, voorbeelden of extra voorbereiding. Bij meningsverschillen proberen we eerst het gezamenlijke doel helder te krijgen.

Bij een aanmelding ontvangen we alleen informatie die nodig is voor de beoordeling, zoals de hulpvraag, woon- en leefsituatie, krachten, relevante risico’s, betrokken partijen en gewenste begeleidingsdoelen. Dat helpt om zorgvuldig te beoordelen of ons aanbod past.

Informatie voor professionals Informatie voor ouders
Professionals stemmen toekomstdoelen van een jongere zorgvuldig af

Toekomstgericht werken binnen de drie begeleidingsvormen

Toekomstgericht werken is onderdeel van alle drie onze begeleidingsvormen. De woonplek, zelfstandigheid en benodigde nabijheid bepalen welke vorm mogelijk passend is.

De jongere woont thuis of zelfstandig. We oefenen in de eigen leefomgeving met concrete doelen, bijvoorbeeld planning, financiën, school, werk, netwerk of zelfstandig wonen.

De jongere woont binnen een begeleide woonvorm en bouwt stap voor stap woonvaardigheden, dagstructuur en eigen verantwoordelijkheid op.

Een gestructureerde woonomgeving kan passen wanneer meer nabijheid, duidelijkheid en ondersteuning nodig zijn om eerst stabiliteit en vervolgens ontwikkeling op te bouwen.

Lees meer over ambulante begeleiding, begeleid wonen en beschermd wonen.

Vergelijk het zorgaanbod Lees over zelfregie Bekijk het ondersteuningsplan

Korte keuzehulp

  • Kan de jongere veilig thuis of zelfstandig wonen met planbare ondersteuning? Bekijk ambulante begeleiding.
  • Is een woonplek nodig om praktisch te oefenen met meer eigen regie? Bekijk begeleid wonen.
  • Is meer structuur en nabijheid nodig voordat verdere zelfstandigheid haalbaar is? Bekijk beschermd wonen.

Deze vragen geven alleen richting. Leeftijd, gemeentelijke route, veiligheid, hulpvraag, expertise en actuele mogelijkheden worden altijd afzonderlijk beoordeeld.

Start de volledige keuzehulp

Toekomstgericht werken bij overgangsmomenten

Een verandering van school, achttien jaar worden, verhuizen of overstappen naar een andere vorm van begeleiding kan veel tegelijk vragen. Toekomstgericht werken helpt om zo’n overgang niet als één groot moment te behandelen. We brengen beslissingen, deadlines, documenten, vaardigheden en steunpersonen op tijd in beeld. Daarna kiezen we een logische volgorde: wat moet eerst geregeld zijn, wat kan de jongere zelf en waar is afstemming met gemeente, verwijzer of netwerk nodig?

Rond het achttiende jaar kan de wettelijke route veranderen. Ondersteuning via de Wmo ontstaat niet automatisch zodra iemand meerderjarig wordt. De gemeente onderzoekt welke ondersteuning passend is. Daarom is tijdige afstemming belangrijk, zonder vooruit te lopen op een besluit. Het begeleidingsplan maakt zichtbaar welke doelen doorlopen, welke verantwoordelijkheden veranderen en welke informatie zorgvuldig moet worden overgedragen.

De Rijksoverheid publiceerde ook landelijke informatie over de overgang van jeugdhulp naar volwassenheid en legt uit hoe een gemeente een Wmo-aanvraag onderzoekt. Deze informatie is algemeen; de gemeente beoordeelt de individuele situatie.

Ook vooruitgang kan spanning geven. Meer zelfstandigheid betekent soms afscheid nemen van vertrouwde steun. We bespreken daarom niet alleen praktische taken, maar ook verwachtingen, onzekerheid en wat de jongere nodig heeft om een nieuwe stap vol te houden. Als het tempo te hoog blijkt, wordt het doel kleiner gemaakt of de volgorde aangepast. Een tijdelijke terugstap is informatie voor de begeleiding en geen bewijs dat ontwikkeling onmogelijk is.

Veelgestelde vragen over toekomstgericht werken

Het is een methodische manier van begeleiden waarbij wensen voor later worden verbonden aan concrete, haalbare stappen van vandaag. We kijken naar krachten, zorgen, steunbronnen en verschillende leefgebieden.

Nee. Doelen worden zoveel mogelijk samen met de jongere opgesteld. De gemeentelijke opdracht, veiligheid, leeftijd en betrokken verantwoordelijkheden vormen daarbij duidelijke kaders.

Dat is niet ongewoon. We beginnen bij wat iemand graag minder lastig of juist meer aanwezig wil zien. Kleine ervaringen en keuzes kunnen helpen om interesses en doelen beter te ontdekken.

We maken de gewenste verandering concreet, kiezen een eerstvolgende stap en spreken af welke ondersteuning nodig is. Tijdens evaluaties wordt bekeken of het tempo past.

Nee. Betrokkenheid hangt af van leeftijd, wettelijke positie, toestemming, veiligheid en wat passend is. Afspraken over informatie delen worden vooraf besproken.

Nee. Toekomstgericht werken is onderdeel van ambulante begeleiding, begeleid wonen en beschermd wonen voor 12- tot en met 23-jarigen via de Jeugdwet of Wmo.

Doelen, acties en evaluatiemomenten worden opgenomen in het begeleidingsplan. Bevindingen worden feitelijk beschreven en waar nodig worden afspraken in overleg bijgesteld.

Ja. Ontwikkeling verloopt niet altijd rechtlijnig. Een veranderde situatie, nieuwe ervaring of andere ondersteuningsbehoefte kan aanleiding zijn om prioriteiten opnieuw te bepalen.

Samen een haalbare volgende stap bepalen

Wilt u overleggen of onze begeleiding kan aansluiten bij de toekomstdoelen van een jongere? Bekijk eerst de toelatingscriteria en vul daarna het aanmeldformulier in. U kunt het aanmeldteam ook bereiken via aanmeldingen@jomanzorg.nl of +31 85 060 56 43. Een aanmelding is geen toezegging. Joman Zorg beoordeelt of de hulpvraag inhoudelijk past bij het aanbod, de expertise en de actuele mogelijkheden; de gemeente onderzoekt en beslist over eventuele Wmo-ondersteuning.

Privacy: gebruik het aanmeldformulier voor persoonsgegevens; stuur geen volledig dossier of bijzondere persoonsgegevens via gewone e-mail.