Themabijeenkomsten en groepswerk · Jeugdwet 12–17 · Wmo 18–23
Themabijeenkomsten en groepswerk
Themabijeenkomsten en groepswerk kunnen jongeren helpen om herkenbare situaties samen te bespreken en praktisch te oefenen. Joman Zorg kan deze werkvorm inzetten voor jongeren van 12–17 jaar binnen de Jeugdwet en jongvolwassenen van 18–23 jaar binnen de Wmo, maar alleen wanneer dit past bij de ondersteuningsvraag, persoonlijke doelen en samenstelling van de groep.
Hoe wij begeleiden en werken
Samen leren met een duidelijk doel
Themabijeenkomsten en groepswerk in het kort
Een bijeenkomst heeft een afgebakend onderwerp, een overzichtelijke opbouw en ruimte om op een eigen manier mee te doen. Groepswerk vervangt individuele begeleiding niet; het kan een aanvullend onderdeel zijn wanneer gezamenlijk leren meerwaarde heeft.
Herkenbare thema’s
Onderwerpen sluiten aan bij het dagelijks leven, zoals communicatie, grenzen, planning, samenwerken of omgaan met spanning.
Praktisch oefenen
Uitleg wordt gekoppeld aan situaties, keuzes en kleine oefeningen die deelnemers kunnen herkennen en vertalen naar hun eigen doelen.
Veilige afspraken
Vooraf worden afspraken gemaakt over respect, privacy, grenzen en wat deelnemers wel of niet met de groep willen delen.
Wanneer themabijeenkomsten en groepswerk passend kunnen zijn
De keuze voor een bijeenkomst begint bij de doelen van de jongere. Een gezamenlijke setting kan passend zijn als herkennen, uitwisselen of samen oefenen ondersteuning biedt. Er wordt ook gekeken naar groepsgrootte, onderwerp, belastbaarheid en de mogelijkheid om grenzen aan te geven.
Als een jongere liever individueel oefent, als een onderwerp te persoonlijk is of als de groepssetting onvoldoende aansluit, wordt een andere werkvorm besproken. Groepswerk wordt dus alleen ingezet waar passend en is geen automatisch onderdeel van ieder traject.
Themabijeenkomsten en groepswerk: van voorbereiding naar terugblik
Een heldere opbouw helpt deelnemers te weten wat zij kunnen verwachten. De precieze invulling kan per thema en groep verschillen.
-
1. Doel en passendheid bepalen
De begeleider bespreekt met de jongere wat het persoonlijke leerdoel is en of een gezamenlijke werkvorm daarbij kan aansluiten.
-
2. Bijeenkomst voorbereiden
Inhoud, voorbeelden, oefeningen en groepsafspraken worden voorbereid. Er wordt rekening gehouden met leeftijd, taal en ondersteuningsbehoeften.
-
3. Bespreken en oefenen
De bijeenkomst wisselt korte uitleg af met gesprek of oefening. Deelnemers mogen aangeven wanneer zij niet op een vraag willen ingaan.
-
4. Persoonlijk vertalen
Na afloop kijkt de jongere op een afgesproken moment met de begeleider terug: wat was bruikbaar en welke kleine stap past in het dagelijks leven?
Rollen bij themabijeenkomsten en groepswerk
De jongere
Denkt mee over het leerdoel, bewaakt eigen grenzen, kiest wat hij of zij wil delen en geeft aan welke uitleg of oefenvorm helpt.
De begeleider
Bereidt de bijeenkomst voor, bewaakt structuur en respect, geeft begrijpelijke uitleg en zorgt dat deelnemers voldoende ruimte krijgen.
Mentor en betrokkenen
De mentor verbindt de bijeenkomst aan het persoonlijke begeleidingsplan. Andere betrokkenen worden alleen meegenomen wanneer dit relevant en zorgvuldig afgestemd is.
Begeleiding rond een bijeenkomst vindt plaats op afgesproken momenten en binnen de doelen die met de jongere zijn vastgelegd.
Een voorbeeld van themabijeenkomsten en groepswerk
Denkbeeldig voorbeeld: vier jongeren oefenen rond het thema “een grens aangeven”. De begeleider begint met herkenbare situaties, zoals een verzoek van een huisgenoot of een afspraak die niet uitkomt. Deelnemers kiezen zelf of zij een voorbeeld bespreken of alleen naar een oefening kijken.
Vervolgens worden verschillende reacties vergeleken. Eén deelnemer oefent met een korte, duidelijke zin. Een ander schrijft eerst op wat hij wil zeggen. Na afloop kiest iedere jongere één aanpak om later individueel te bespreken.
Themabijeenkomsten en groepswerk binnen Jeugdwet en Wmo
Een bijeenkomst is geen losstaand aanbod en deelname volgt niet automatisch uit een aanmelding. Eerst wordt bekeken of het onderwerp aansluit op het persoonlijke begeleidingsdoel, of de werkvorm passend en veilig is en welke individuele ondersteuning daarnaast nodig blijft. De gemeente of bevoegde verwijzer beslist over toegang tot jeugdhulp of Wmo-ondersteuning; Joman Zorg stemt binnen de geldende opdracht af welke werkvorm uitvoerbaar is.
Jeugdwet: 12–17 jaar
Bij minderjarige jongeren kunnen onderwerpen aansluiten op school, sociale situaties, grenzen aangeven, plannen of samenwerken. De rol van ouders, verzorgers of verwijzers wordt per situatie bepaald. Er wordt vooraf uitgelegd wat deelnemers kunnen verwachten en welke informatie niet in de groep hoeft te worden gedeeld.
Wmo: 18–23 jaar
Voor jongvolwassenen kunnen thema’s bijvoorbeeld gaan over zelfstandig wonen, administratie, communicatie op school of werk en het opbouwen van een haalbaar weekritme. Dit zijn mogelijke begeleidingsdoelen, geen afzonderlijke diensten. Iedere deelnemer vertaalt het gezamenlijke onderwerp naar een eigen vervolgstap.
Individuele afstemming blijft nodig
Niet iedere jongere leert prettig in een groep en niet ieder onderwerp is geschikt voor gezamenlijke bespreking. Deelname, grenzen en alternatieven worden daarom vooraf besproken. Een themabijeenkomst vervangt geen individueel gesprek wanneer persoonlijke afstemming nodig is.
Privacy en respect
Deelnemers spreken over hun eigen ervaring en hoeven geen dossierinformatie of persoonlijke achtergrond van anderen te delen. Begeleiders bewaken de afspraken en leggen alleen vast wat noodzakelijk is voor het individuele doel en de begeleiding. Lees meer over zorgvuldig informatie delen.
Van gezamenlijk oefenen naar dagelijks leven
Na een bijeenkomst wordt bekeken welke kleine stap iemand zelf wil proberen. Dat kan een gesprek voorbereiden, een grenszin oefenen of een taak plannen zijn. Tijdens een volgend begeleidingsmoment wordt besproken wat hielp, wat lastig was en of de afspraak moet worden aangepast.
Werkwijzen naast themabijeenkomsten en groepswerk
Veelgestelde vragen over themabijeenkomsten en groepswerk
Moet iedere jongere deelnemen aan groepswerk?
Nee. Groepswerk wordt alleen besproken waar het passend kan zijn. De ondersteuningsvraag, doelen en omstandigheden van de jongere zijn leidend.
Moet een deelnemer persoonlijke informatie delen?
Nee. Vooraf worden grenzen en privacyafspraken besproken. Een jongere kan aangeven niet op een vraag in te willen gaan.
Welke onderwerpen kunnen aan bod komen?
Dat verschilt per groep en doel. Voorbeelden zijn communicatie, samenwerken, plannen, grenzen, verantwoordelijkheid en omgaan met dagelijkse spanning.
Hoe wordt de bijeenkomst gekoppeld aan individuele begeleiding?
Op een afgesproken moment kan de jongere met de begeleider terugkijken en bepalen welke inzichten of stappen passen bij het persoonlijke begeleidingsplan.
Zorgvuldig afstemmen
Bespreek of themabijeenkomsten en groepswerk passend zijn
Wil je overleggen over een jongere van 12 tot en met 23 jaar of een aanmelding voorbereiden? Bekijk de voorwaarden of deel de relevante informatie via de aanmeldroute. Joman Zorg beoordeelt vervolgens of het aanbod en de ondersteuningsvraag bij elkaar kunnen aansluiten.